English
فصلنامه تخصصی عرفان اسلامی
مشاهده مقالات شماره
 دوره9،شماره35 ،پیاپی35
 
1
نور علي نور، اثر عرفاني قرن نهم هجري
( 365 بازدید ) ( 49 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله :
با وجود آنکه آثار عرفاني و متون صوفيانة شناسايي شده، هر روز رو به فزوني است وليکن کم نيست آثاري که هنوز مجهول القدر و ناشناخته باقي مانده و در گوشة کتابخانه‌هاي مختلف، در بوتة فراموشي به سر مي‌برد. يکي از اين آثار بي‌نام و نشان، نور علي نور از پير جمالي اردستاني، عارف و مفسّر شيعي مذهب قرن نهم هجري است. پير جمالي از عرفايي است که به کثرت آثار مشهور است و اکثر آثار او به صورت نسخه‌هاي خطي، در مجموعه‌ها و يا به طور جداگانه و پراکنده وجود دارد. نور علي نور، از آثار منظوم آميخته به نثر است که پير جمالي آن را در شرح و تبيين تعابير و مفاهيم عرفاني، به زباني نسبتاً ساده تأليف نموده است. اين پژوهش براي نخستين بار به معرفي و شناسايي اين اثر ارزنده پرداخته است.
تخصص ها : قرن نهم هجري، متون عرفاني، پير جمالي اردستاني، نور علي نور، تعابير صوفيانه.

2
بررسی نقش نشانه­ ها و نمادواژه­ ها در زبان شعری مولانا با رویکرد نشانه­ شناسي
( 473 بازدید ) ( 113 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله :
در زبان عرفانی مولانا بسیاری از تعالیم عرفانی و تجربه­های معنوی از طریق نشانه­ها و نماد واژه‌هایی بیان می­شود که وی آنها را گاه به­صورت نشانه­های فرازبانی و نمایه­ای و گاه به­صورت نشانه‌های شمایلی و نمادین در قالب تشبیه و تمثیل و استعاره آورده است. در زبان مولانا بسیاری از نشانه­های تکراری که در ادبیات عرفانی در قالب تشبیهات و استعاره­های شناخته­شده کاربرد دارد، به نشانه­هایی با قابلیت تفسیرهای جدید تبدیل ­گردیده و گویی روح تازه­ای در قالب عبارت و واژگان دمیده ­شده و معناهای تازه­ای در ذهن مخاطب ظهور پیدا می­کند. مولانا بسیاری از نمادواژه­ها و نشانه­های نمادین را با توجه به تجربه­های عمیق خود، دلالت­ تازه­ای بخشیده و تفسیری جدید از این نشانه­ها را فرا روی مخاطب می­نهد. این گونه تغییر و استحاله در نشانه­های نمادین، علاوه بر آن­که نشان­گر تقلیدگریزی ذهن مولاناست، در بسیاری اوقات در حکم نشانه­ای ­نمایه­ای است که تا حدودی جنبه­هایی از اندیشه و مکتب عرفانی وی را نشان می­دهد. نشانه­های نمایه­ای در اشعار مولانا را می­توان اغلب نشانه­های فرازبانی دانست که ظاهراً در بسیاری از موارد به­ صورت ناخودآگاه در زبان شاعر به­کار رفته است. ظاهراً بی­اعتنایی مولانا نسبت به رعایت صورت برخی الفاظ و عبارات و سایر مسامحات لفظی در زبان وی را می­توان نشانه­ای از کارکرد ابزاری «لفظ» و ناچیز یودن آن در برابر اهمیت و اصالت «معنا» نزد وی تلقی نمود.
تخصص ها :
 نشانه­ شناسی، مولانا، نمادواژه­ های عرفانی، زبان عرفانی.

3
فراست در متون عرفانی- اسلامی
( 350 بازدید ) ( 69 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله : «فراست» یکی از کراماتی است که بیش از کرامات دیگر در کتب تعلیمی صوفیّه مورد بحث قرار گرفته است. از آن جا که علم روانشناسی نوین، وجود این امر خارق عادت را به روش علمی به اثبات رسانده است مطالعه چیستی، چگونگی، انواع و صورت‌های بروز آن وجهۀ همّت این مقاله قرار گرفته است. با توجّه به این که منشأ عرفان اسلامی قرآن و سنّت است، ابتدا این موضوع (فراست) در قرآن و کتاب‌های دینی و سپس در امّهات کتاب‌های صوفیّه مورد مطالعه قرار گرفته است. به این منظور مصادیق فراست و مترادف آن (توسّم) از قرآن و نهج البلاغه و سپس از منابع صوفیانه، مانند: شرح التّعرف لمذهب التّصوّف، اللّمع فی التّصوّف، ترجمۀ رسالۀ قشیریّه، مصباح الهدایه و برخی دیگر از کتاب‌ها و تذکره‌ها، مطالعه شد و در مقوله‌هایی جداگانه مانند فراستِ مؤمنان، فراستِ موهوبی و فراستِ ارباب قلوب ؛ و از نظر تنوّع در صورت‌هایی مانند، اِخبار از مغیبات، اِشراف بر ضمایر، خواندن اذهان، خبر از آینده، اِخبار از نامه‌های مکتوم مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت
تخصص ها :
کرامات، فراست، توسّم، قرآن، نهج البلاغه.

4
وجودشناسي و فروعات آن از منظر دو سلسلة كبرويّه و سهرورديّه
( 383 بازدید ) ( 91 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله :
وجود و مباحث مربوط به آن در عرفان اسلامی از اهمیّت ویژه‌اي برخوردار است. در این میان، بزرگان دو سلسلة کبرویّه و سهروردیّه نظرات چشمگیری ارائه داده­اند. در نوشتار حاضر وجود و فروعات آن از جمله اسماء و صفات الهی، تجلّی و مشاهده از منظر هر دو سلسله مورد بحث و فحص قرار گرفته است. ازین رو سعی بر این است ابتدا به دیدگاه‌های مشایخ بزرگ این دو طریقت عرفانی اشاره و تفاوت و تشابهات موجود در آراء آنها ذکر شود. اکثر بزرگان این دو سلسله، وجود را با خداوند متعال یکی دانسته­اند و بعضی از ایشان در رابطۀ ارتباط وجود با جهان هستی و انسان تأکید می­کنند که وجود واقعی از آن خداوند است و سایر مخلوقات تجلّیّات او هستند. از جمله سعدالدّین حمویه و عزیز الدّین نسفی به کرّات اذعان می­کنند که خداوند هستی نیست نمای و همة مخلوقات نیستی هستی نمای هستند.
لازم به ذكر است ارجاعات داخل متن از نوع نقل به مفهوم است نه نقل به عين.
تخصص ها :
وجودشناسی، سلسلة کبرویّه، سلسلة سهروردیّه، اسماء و صفات الهی، تجلّی و مشاهده.

5
آفتابی در میان سایه‌اي (جلوه‌های انسان کامل در مثنوی مولانا)
( 362 بازدید ) ( 36 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله :
با سیر در دنیای داستان‌های مثنوی به ردپای سالکان طریقت و عارفان حقیقت برمی­خوریم که در کوچه پس کوچه‌های افکار مولانا، سبیل سعادت پیموده و نغمة روح نواز زندگی واقعی را با نوای نی مولانا در بزم بیدلی عاشقانه سروده­اند و در میدان کسب حقایق معانی، گوی سبقت از دیگران ربوده‌اند و در کمال بندگی و خلوص نیّت، سر تعظیم بر آستان بارگاه احدیت سوده و از خواهش‌های خویشتنِ خویش به کلی آسوده‌اند.انسان کامل مولانا از یک سو عارفی است از خود تهی و سرشار از روح خدایی، که در لحظات بی­خودی به دریافت حقایق معانی و موهبت نعمت‌های معنوی الهی نایل آمده است و از طرف دیگر عاشق دل سوخته‌اي است که آتش در دل مشتاقان حضرت احدیت زده، از قابلی به مقبولی رسیده و مستغرق دریای وحدت الهی گردیده است. او مظهر اسماء و صفات الهی است و متصرف در جهان هستی؛ قلب جهان و علت غاییِ خلقت است.
تخصص ها :
مولوی، مثنوی، انسان کامل، انبیاء، اولیا، حسام الدین چلبی.

6
اندیشه‌های عرفانی شهید مطهّری در پیوند قرآن، حدیث و شعر فارسی
( 338 بازدید ) ( 44 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله :
آثار استاد شهید مطهّری مشحون از آیات و احادیثی است که نویسنده گاهی برای اثبات مدعای خود از آنها بهره جسته و زمانی به تفسیر و شرح‌شان پرداخته است.
مجموع آثار شهید در پنجاه و نه عنوان تنظیم شده است. بسیاری از این آثار مجموعه سخنرانی‌های استاد مي‌باشد که توسط مؤسسسّه نشر آثار آن مرحوم به صورت مکتوب در آمده است. خطابی بودن بسیاری از این آثار نشان دهنده وسعت اطلاعات قرآنی و روائی نویسنده مي‌باشد و این تبحر فوق العاده تأثیرگذاری کلام را مضاعف کرده است.افزون بر این، استاد مطهّری از اشعار زیادی نیز در آثارش استفاد کرده و این امر در خیلی از موارد توأم با استشهادات قرآنی یا مأثورات معصومین – علیهم السلام – مي‌باشد. نگارنده با توجه به این ویژگی منحصری که در این آثار بود، تصمیم به نگارش مقاله‌اي کرد تا در پیوند آیات، احادیث و اشعار، از یک سو آیات و احادیثی را که استاد در مباحث مختلف فلسفی، کلامی، عرفانی و اخلاقی به کار برده معرفی کند و از دیگر سو وسعت این معانی بلند را در کلام شاعران اندیشمند فارسی زبان نشان دهد.
تخصص ها :
قرآن، حدیث، شعر فارسی، عرفان اسلامی، شهید مطهّری.

7
بررسي اصل معرفت و خداشناسی از ديدگاه مولانا در مثنوی و مقايسه  آن با جهان‌بيني شبستری در گلشن‌راز
( 266 بازدید ) ( 84 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله :
معرفت و خداشناسی شرط اساسی ورود به طريقت و نيل به حقيقت است. در واقع تلاش انسان همواره بر اين مبنا بوده‌است تا حقانيّت ذات خداوند را از راه‌های مختلف شناخته و از اين رهگذر حسّ فطری پرستش را در درون خويش ارضا نمايد، هرچند که هنوز هم بعد از گذشت قرون متمادی نتوانسته است به کنه ذات حق‌تعالی پی ببرد و تلاش وی در اين زمينه در حدّ و مرز انديشه محدود مادیتاحدودی ناکام مانده است. اگرچه در طول تاريخ افراد بسياری اين اصل و جنبه‌های مختلف آن را بررسی کرده‌اند، امّا به‌نظر می‌رسد صوفيّه ژرف‌تر به اين موضوع پرداخته‌اند؛ خاصّه عارفان بزرگی نظير مولانا جلال‌الدين محمّد بلخی و شيخ محمود شبستری. اين مقاله کوششي در جهت بررسي جهان‌بيني اين دو عارف در حيطه مسأله معرفت و چگونگی رسيدن به شناخت بهتر خداوند است.
تخصص ها :
مولانا، شبستری، معرفت، خداوند، دل.

8
شهود انوار رنگی؛ مشخصه فکری شاگردان نجم کبری
( 392 بازدید ) ( 49 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله :
در هر سبک، مکتب و دوره ادبی، فکر و گرایش خاصی مشاهده مي‌شود که در نهایت متمایزکننده آن مکتب یا سبک از سایر مکاتب مي‌باشد. در میان پیروان مکتب کبرویه، گونه‌اي خاص از مراتب رؤیت ملاحظه مي‌شود که منحصر به این فرقه و البته فرقه‌های منشعب؛ نظیر ذهبیه مي‌باشد.
شهود؛ علاوه بر اینکه یکی از مباحث بحث برانگیز عرفانی محسوب مي‌شود، با تفاوت‌ها و تضادهایی در آثار عرفا روبرو است. این تفاوت‌ها، عمدتاً تحت تأثیر تفاوت نگرش در فرقه‌های صوفیه است. یکی از گونه‌های شهود، رؤیت انوار رنگی است که ابتدا از جانب شاگردان نجم کبری و البته به پیروی از نجم کبری، پیر فرقه کبرویه، ارائه شده است.
تخصص ها : کبرویه، شهود، انوار رنگی، عرفان اسلامی، مختصات فکری، سبک‌شناسی

9
وحدت وجود و بازتاب آن در منطق‌الطير
( 328 بازدید ) ( 76 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 35 - شماره پیاپی 35
خلاصه مقاله :
در عرفان اسلامي مطابق نظرية وحدت وجود آن چه چشم مي‌بيند و انديشه ثبت مي‌كند، نمودهاي ظاهري و وهمي است. و ماوراي آن‌ها يك وجود حقيقي واحد نامحدود حضور دارد. نمودها جلوه‌هاي آن وجود حقيقي واحد نامحدود هستند. عطار براي بيان نمودهاي وهمي و وجود حقيقي واحد، از يک جناس مرکب ياري گرفته است. «سي مرغ» و «سيمرغ». سيمرغ كه در آن سوي ادراكات ظاهري است، حقيقتاً هست و كثرتي در آن نيست ولي مرغان كه رو در روي ادراكات ظاهري هستند، حقيقتاً موجود نيستند، بلكه ظهور و نمود و جلوه‌اي متكثر از سيمرغ هستند. سميرغ رمز خداست و سي مرغ رمز انسان‌ها، سيمرغ از ادراك مرغان ديگر خارج است و سي مرغ واصل نيز سيمرغ را در وجود خودشان مي‌يابند.
تخصص ها :
عطار، منطق الطير، عرفان، وحدت.

شماره های منتشر شده
دسترسی سریع

کلیه حقوق این وب سایت برای فصلنامه تخصصی عرفان اسلامی محفوظ می باشد .